مصطفى النوراني الاردبيلي

44

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

در هر يك صد گرم برگ خام تازه رازيانه كه به عنوان ادويه يا غذا خورده مىشود مواد زير موجود است : آب : 90 گرم ، پروتئين : 8 / 2 گرم ، چربى : 4 / 0 گرم ، هيدرات كربن : 5 / 4 گرم ، كلسيم : 100 ميلىگرم ، فسفر : 51 ميلىگرم ، آهن : 7 / 2 ميلىگرم ، پتاسيم : 397 ميلىگرم ، ويتامين A 0053 واحد بين المللى و ويتامين C 13 ميلىگرم . كاربرد رازيانه : به طور كلى تخم رازيانه معطر ، محرّك و مقوّى معده و بادشكن و قاعده‌آور است برگ‌هاى آن مدر و ريشه آن مليّن و مسهل است و روغن تخم آن كرم‌كش و ضد انگل است در چين از جوشانده تمام گياه به عنوان ضدّ قى و آشفتگى استفاده مىشود و براى معالجه فتق و براى ازدياد بينايى چشم مفيد است . براى ازدياد ترشح شير خيلى مؤثر است و دم‌كرده 4 - 10 گرم تخم رازيانه در 3 - 4 فنجان آب جوش مىتواند خيلى مفيد باشد براى رفع سرفه و آسم چند گرم تخم را در يك فنجان آب جوش ريخته مدت 15 دقيقه دم مىكنند بعد به آن عسل مىافزايند و مىخورند خيلى مسكن و مؤثر است . رازيانج از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى نسبتا خيلى گرم و خشك است تخم آن گرمتر از برگ آن و شير آن گرمتر در ساير اعضاى گياه است . در مجموع باز كننده گرفتگىها ، انسداد مجارى سينه ، كبد ، طحال ، كليه ، مثانه و براى تسكين دردهاى آنها كه از سردى باشد مفيد است . مقوّى قوه بينايى چشم ، معده و محلل بادها ، اخلاط غليظ ، ازدياد كننده ترشح شير ، بويژه تازه آن مدر و قاعده‌آور است . خوردن دم‌كرده تخم آن با گل‌گاوزبان براى خفقان مؤثر است و دم‌كرده تخم آن با پرسياوشان و انجير براى رفع سرفه و تنگى نفس و سخت نفس كشيدن و دم‌كرده تنها تخم آن يا با گياهان و داروهاى گياهى مناسب ديگر براى تحليل بادها ، درد پهلو و لگن خاصره ، رفع بلغم ترش ، رفع اسهال مزمن و دم‌كرده تخم آن با زيره سبز براى رفع اسهال و تقويت معده و با عسل و سكنجبين براى تبهاى كهنه مفيد است . دم‌كرده تخم آن با سركه براى گزيدگى جانوران سمى مانند عقرب و زنبور مفيد است .